Veel bonusmoeders stappen in een samengesteld gezin met liefde, hoop en de intentie om er samen iets moois van te maken. Je zet je hart open voor een nieuwe relatie, voor een gezin en een nieuwe vorm van samenleven. Het kan spannend voelen om deze stap te nemen, maar vol vertrouwen wil je samen bouwen aan jullie toekomst. Maar wat bijna niemand hardop zegt, is dat deze rol je ook kan confronteren met een vorm van rouw. Niet altijd om iets wat duidelijk verloren is gegaan, maar juist om iets wat kwetsbaar, onzeker en nooit helemaal van jou was en je toch diep raakt. In deze blog wil ik je daar meer over vertellen, omdat rouw bij bonusmoeders echt is en nog veel te weinig wordt gezien. Lees snel verder: Rouw bij bonusmoeders: de onzichtbare pijn waar te weinig over gesproken wordt
Er komt voor veel bonusmoeders een moment in hun samengestelde gezin waarop ze voelen: er leeft een gevoel van onrust, gemis, in mij waar ik niet goed woorden aan kan geven. Het kan je overvallen op de meest kleine momenten. Wanneer je gezellig op de bank zit met z’n allen en je bonuskind lekker tegen zijn vader aankruipt en jij iets voelt knagen. Of wanneer kleine beslissingen ineens zoveel tijd kosten en moeizaam verlopen en je hunkert naar gemak.
Het zegt niks over dat je geen liefde voelt, En ook niet dat je niet goed genoeg je best doet. Het gaat erover dat het bonusouderschap je raakt op een veel diepere lagen dan je vooraf had verwacht.
In je rol. In je relatie. In je verwachtingen. In je oude pijn. En in alles wat je niet kunt controleren.
En daar zit vaak ook de rouw. Niet om iets wat duidelijk verloren is gegaan. Maar juist om iets wat kwetsbaar, onzeker en nooit helemaal van jou was en je toch diep raakte.
Over deze laag wordt veel te weinig gesproken.
Rouw bij bonusmoeders: de onzichtbare pijn is echt
Wanneer we aan rouw denken, denken we vaak aan een duidelijk verlies. Een overlijden. Een relatiebreuk. Iets wat zichtbaar eindigt en waar de buitenwereld ook taal voor heeft.
Maar in het bonusmoederschap ziet rouw er vaak anders uit.
Je kunt rouwen om een plek in het gezin die je hoopte te krijgen, maar nooit helemaal vond. Om een band waar je je hart in hebt gelegd, maar die kwetsbaar of onzeker blijft. Om een rol waarvan je dacht dat je erin zou groeien. Een “eigen” gezinsleven dat nooit vanzelfsprekend werd. Of om een beeld van hoe jullie samengestelde gezin zou voelen, terwijl de werkelijkheid ingewikkelder, pijnlijker of afstandelijker blijkt te zijn dan je had gehoopt.
Juist dat maakt deze rouw zo verwarrend. Want er is niet altijd een duidelijk moment waarop iets wegvalt. Soms is het er wel, maar niet helemaal. Soms raakt iets je diep, terwijl je tegelijk voelt dat het nooit volledig van jou was om vast te houden.
En toch doet het pijn.
Wat is ambigu verlies?
Een begrip dat hier goed bij past, is ambigu verlies.
Dat klinkt misschien als een ingewikkelde term, maar de ervaring erachter is vaak heel herkenbaar. Ambigu verlies is verlies zonder duidelijke grens. Een vorm van rouw zonder helder begin of echt einde.
Je kunt iets verliezen wat nooit helemaal zeker of volledig van jou voelde, maar waar je wel je hele hart in hebt gelegd.
- Dat kan een band zijn.
- Een plek.
- Een rol.
- Een toekomstbeeld
- .Of het verlangen naar verbinding die nooit helemaal vanzelf is ontstaan.
Juist omdat het verlies niet duidelijk afgebakend is, blijft het vaak rondzingen. Het is moeilijker te plaatsen, moeilijker te begrijpen en vaak ook moeilijker af te sluiten.
Dat maakt deze vorm van rouw anders dan rouw waar wél een helder einde aan zit.
Waarom deze rouw bij bonusmoeders zo eenzaam kan voelen
Wat deze rouw extra pijnlijk maakt, is dat ze vaak niet erkend wordt.
Misschien heb je wel eens zinnen gehoord als:
“Je bent hun echte moeder niet.”
“Het hoort er nu eenmaal bij.”
“Je wist toch waar je aan begon?”
“Laat het gewoon los.”
Maar zo simpel werkt het niet.
Want ook als jij niet de biologische moeder bent, kun je wel degelijk diep geraakt zijn. Je kunt iets missen. Je kunt verdriet voelen om wat er niet is ontstaan, om wat je hebt moeten loslaten of om wat nooit helemaal van jou was en toch veel voor je betekende.
En als de omgeving die pijn niet ziet of serieus neemt, kan dat ervoor zorgen dat je aan jezelf gaat twijfelen.
Mag ik hier wel verdriet om hebben? Stel ik me aan? Waarom raakt dit me zo diep?
Juist dat gebrek aan erkenning maakt dat veel bonusmoeders hun pijn alleen dragen. En dat maakt de rouw vaak nog zwaarder.
De kwetsbare plek van de bonusmoeder in het gezin
Wat hierbij ook meespeelt, is dat een bonusmoeder niet in hetzelfde systeem binnenkomt als een biologische ouder.
Je stapt in een gezin waar al een geschiedenis is. Waar al banden bestaan. Waar al een ouder-kindrelatie is die er eerder was dan jij. Dat maakt jouw positie automatisch kwetsbaarder.
In de literatuur over samengestelde gezinnen wordt soms gesproken over de insider-outsiderdynamiek. Klinkt ingewikkeld, maar de ervaring is vaak heel herkenbaar.
De biologische ouder staat van nature meer binnen het systeem van het kind. Er is al een band, een geschiedenis en een vanzelfsprekende plek.
De bonusouder staat vaker meer aan de buitenkant. Omdat haar plek minder vanzelfsprekend vastligt.
Dat kan ervoor zorgen dat je je als bonusmoeder op sommige momenten verbonden voelt, en op andere momenten juist ineens heel alleen of buitengesloten.
Dat is niet gek.Het zegt vooral iets over hoe deze gezinsvorm in elkaar zit en dat het iets anders vraagt dan wat we in onze maatschappij geleerd hebben.
Loyaliteit maakt contact ingewikkelder
Een andere laag die hierin meespeelt, is loyaliteit.
Kinderen in samengestelde gezinnen kunnen zich soms innerlijk klem voelen. Ze kunnen jou aardig vinden, zich veilig bij je voelen of iets moois met jou delen, en zich daar tegelijk ook schuldig over voelen.
Voor een kind kan het voelen alsof nabijheid tot een bonusouder iets zegt over de band met de andere ouder. Ook als niemand dat letterlijk uitspreekt.
Dat is een van de redenen waarom contact tussen bonusmoeder en kind soms zo verwarrend kan voelen. Je geeft liefde. Je bent beschikbaar. Je doet je best. En toch kan een kind zich terugtrekken, afstand houden of wisselend reageren. Dat maakt het makkelijk om te denken: ik doe iets verkeerd.
Maar vanwege de loyaliteit ligt het ingewikkelder dan dat en is het niet iets wat jij alleen kunt oplossen.
Deze rouw bij bonusmoeders zit vaak in kleine, terugkerende momenten
Rouw bij bonusmoeders is lang niet altijd groot en zichtbaar. Vaak zit ze juist in kleine momenten waarop iets opnieuw geraakt wordt.
- Tijdens vakanties.
- Bij gezinsbeslissingen.
- Wanneer verhoudingen verschuiven.
- Als een band niet wordt wat je had gehoopt.
- Of wanneer je je opnieuw afvraagt: wat is mijn plek eigenlijk
Soms rouw je niet alleen om een relatie of een plek, maar ook om je identiteit.
- Wie ben ik hier?
- Waar hoor ik?
- Hoe dichtbij mag ik komen?
- Wat is van mij en wat niet?
Dat zijn geen kleine vragen. En het is logisch dat ze iets met je doen.
Ook je relatie kan deze rouw versterken
Wat vaak vergeten wordt, is dat rouw in een samengesteld gezin niet alleen gaat over kinderen of rollen. Soms leeft ze ook in de partnerrelatie zelf.
Misschien heb je intens lief, zonder echte zekerheid. De relatie kan veranderen, kwetsbaar blijven of onder druk komen te staan door alles wat het samengestelde gezin van jullie vraagt.
Misschien had je gehoopt dat liefde genoeg zou zijn om rust te brengen, terwijl je inmiddels weet dat liefde alleen het niet redt.
Ook daarin kan rouw zitten. Om hoe je dacht dat het zou voelen. Om wat je voor je zag. Om de vanzelfsprekendheid die er misschien nooit helemaal is geweest.
En als een relatie eindigt, kan dat verlies nog groter worden. Want dan kun je niet alleen je partner verliezen, maar ook het contact met een kind met wie je een band had opgebouwd.
Soms gebeurt dat zonder waarschuwing. Zonder erkenning. Zonder echte afsluiting. Ook dat is rouw.
Je komt hier niet zomaar “overheen”
Het is éen van de belangrijkste dingen om hardop te zeggen: rouw als bonusmoeder is vaak niet iets waar je zomaar overheen komt.
Het is eerder iets waar je stap voor stap mee leert leven.
Niet door het weg te drukken. Of door jezelf streng toe te spreken. En ook niet door koste wat kost alles op te lossen. Maar door eerst te erkennen dat het er is.
Dat iets pijn mag doen. Dat iets van betekenis was. Dat iets niet volledig van jou was en je toch diep geraakt heeft.
Soms begint heling niet bij oplossen, maar bij woorden geven. Bij ruimte maken voor wat echt is. Bij stoppen met jezelf uitleggen waarom je dit niet zou mogen voelen.
Rouw bij bonusmoeders is echt.
Ook als bijna niemand erover praat.
Ook als anderen het niet altijd zien.
Ook als niemand het zo benoemt.
En als jij jezelf hierin herkent, dan wil ik dat je weet: je bent niet alleen.
Herken je deze vorm van rouw, maar weet je nog niet goed hoe je ermee om kunt gaan?
Lees hier:Rouw bij bonusmoeders in een samengesteld gezin: wat helpt om ermee om te gaan
Volg je mij al op Instagram? Leuk als ik je daar zie.